Το νέο Εξοικονομώ κατ’ Οίκον που αναμένεται να ενεργοποιηθεί το φθινόπωρο θα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων έξυπνα συστήματα διαχείρισης (π.χ. έξυπνα συστήματα σκίασης, έξυπνοι θερμοστάτες κ.λπ.), υποδομές φόρτισης για ηλεκτρικά οχήματα, συστήματα παραγωγής και αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας με χρήση ΑΠΕ (όπως φωτοβολταϊκά με ενεργειακό συμψηφισμό), ενώ θα είναι διαρκώς ανοιχτό προκειμένου να υπάρχει δυνατότητα για συνεχή υποβολή αιτήσεων, αντίθετα δηλαδή με ό,τι συνέβαινε μέχρι σήμερα.

Οι 5 αλλαγές που θα φέρει το «Εξοικονομώ-Αυτονομώ» σε σχέση με το Εξοικονομώ κατ’ Οίκον

1. Ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών κατά τρεις κατηγορίες κατ’ ελάχιστον. Θα υπάρχει αυστηρός ενεργειακός έλεγχος από μηχανικούς πριν και μετά την επιδότηση που θα τεκμηριώνεται με έκδοση Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ).
2. Διεύρυνση των εισοδηματικών ορίων.
3. Προσαύξηση του ποσοστού επιδότησης για τις κατοικίες που κατατάσσονται σε χαμηλές ενεργειακές κατηγορίες (Η και Ζ), με τον όρο να προκύπτει πρόσθετη ενεργειακή αναβάθμιση τουλάχιστον κατά 4 κατηγορίες μετά τις παρεμβάσεις. Το κίνητρο αυτό λαμβάνει υπόψη ότι το 55% περίπου του κτιριακού αποθέματος έχει κατασκευαστεί πριν το 1980 και κατηγοριοποιείται ως Ζ/Η (κατηγορίες με τη μεγαλύτερη ενεργειακή κατανάλωση).
4. Διεύρυνση των επιλέξιμων παρεμβάσεων.
5. Επιπλέον ποσοστό επιδότησης στις λιγνιτικές περιοχές Δυτικής Μακεδονίας και Μεγαλόπολης.

Μεγαλόπολη και Κοζάνη

Θα δοθεί ένα μπόνους έως και 15% στις κατηγορίες με χαμηλές ενεργειακές κατηγορίες Η και Ζ, οι οποίες είναι οι παλαιές κατοικίες και θα γίνει διεύρυνση των επιλέξιμων παρεμβάσεων. Σημαντική παρέμβαση είναι όμως και το επιπλέον ποσοστό επιδότησης που θα λάβουν Μεγαλόπολη και Κοζάνη, δεδομένου ότι βρίσκονται σε μια διαδικασία μετάβασης χωρίς την εξάρτηση από τον λιγνίτη και η κυβέρνηση επιθυμεί να στηρίξει τις περιοχές με κάθε μέσο.

Εκτός όμως από τη συμμετοχή των νοικοκυριών της μεσαίας εισοδηματικής τάξης, μεγάλη συμμετοχή θα έχουν και όσοι ζουν σε ιδιοκτησίες που χτίστηκαν προ του 1980. Συγκεκριμένα, το υπουργείο επεξεργάζεται παράλληλα και τους τρόπους με τους οποίους θα επιδοτηθούν ενεργειακά κατοικίες που κατασκευάστηκαν πριν δεκαετίες και υστερούν τόσο σε εξοικονόμηση όσο και σε ενεργειακή απόδοση.

Η διαδικασία αυτή αφορά το 55% του κτιριακού αποθέματος της Ελλάδας που έχει κατασκευαστεί πριν από τέσσερις δεκαετίες και τα οποία είναι πολύ χαμηλά στη λίστα ενεργειακής απόδοσης ενώ δεν έχει πραγματοποιηθεί σε πολλά εξ αυτών σεισμικός έλεγχος.

Νέες παρεμβάσεις

Μέχρι σήμερα οι επιλέξιμες παρεμβάσεις που χρηματοδοτούνται από το «Εξοικονομώ» αφορούν κυρίως στην αντικατάσταση κουφωμάτων και στην αναβάθμιση των συστημάτων θέρμανσης-ψύξης. Τώρα προστίθενται νέες επιλέξιμες κατηγορίες για στοχευμένες τεχνολογικές αναβαθμίσεις (Smart Home).

Ενδεικτικά αναφέρουμε:

• Φωτοβολταϊκά συστήματα
• Συστήματα αποθήκευσης (μπαταρίες)
• Ηλεκτρικοί φορτιστές για τροφοδοσία ηλεκτρικών αυτοκινήτων
• Έξυπνα συστήματα διαχείρισης ενέργειας

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας προανήγγειλε πως το φθινόπωρο θα προκηρυχθεί ο τρίτος κύκλος του προγράμματος Εξοικονομώ Κατ’ Οίκον, προϋπολογισμού 350 εκατ. ευρώ.

Μειώσεις στα εισοδηματικά κριτήρια

Επιπλέον, αναμένεται να μειωθούν οι επτά εισοδηματικές κατηγορίες, αλλά και το ανώτατο ποσοστό ενίσχυσης, που ήταν στο 70%, προκειμένου να ενταχθούν περισσότεροι ιδιοκτήτες ακινήτων κυρίως από τη μεσαία τάξη. Στόχος του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας είναι ο συνολικός προϋπολογισμός του τρίτου κύκλου να ξεπεράσει τα 350.000 ευρώ.

Η χρηματοδότηση θα γίνεται με απευθείας ενισχύσεις των ενδιαφερομένων ιδιοκτητών με χαμηλότοκα και μηδενικού επιτοκίου τραπεζικά δάνεια αλλά και με αποτελεσματικές φορολογικές εκπτώσεις.

Στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα το ΥΠΕΝ θέτει ως στόχο την ενεργειακή αναβάθμιση 60.000 κατοίκων κάθε χρόνο για την επόμενη δεκαετία.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι στο υπουργείο επεξεργάζονται τρόπους με τους οποίους θα μπορέσουν να επιδοτηθούν ενεργειακά κτίσματα που κατασκευάστηκαν προ δεκαετιών δεδομένου ότι καθοριστικός παράγοντας στην κατανάλωση ενέργειας είναι η παλαιότητα των κτιρίων.

Το ποσοστό επιδότησης

Το ποσοστό της επιδότησης θα υπολογίζεται με βάση εισοδηματικά κριτήρια, περιλαμβάνοντας κατά πιθανότητα λιγότερες κατηγορίες σε σχέση με τις επτά του προηγούμενου κύκλου.

Δύνανται να συμμετάσχουν αποκλειστικά και μόνο φυσικά πρόσωπα που έχουν δικαίωμα κυριότητας ή επικαρπίας σε κατοικία με ατομικό (για άγαμο) ή οικογενειακό (για έγγαμο) εισόδημα που δεν θα ξεπερνά τα όρια που θα τεθούν.

Αν δεν ξεπερνά αυτό το πλαφόν, τότε το ποσοστό της επιδότησης του θα εξαρτάται από την εισοδηματική κατηγορία στην οποία εντάσσεται. Θα υπάρχει ανώτατο ύψος δανείων (25.000 ευρώ ήταν στο προηγούμενο πρόγραμμα), ενώ στη διάρκεια αποπληρωμής θα κυμαίνεται από 4 έως 6 χρόνια.

Οι δόσεις του δανείου θα είναι μηνιαίες τοκοχρεολυτικές και το επιτόκιο σταθερό.

Ο τελικός ωφελούμενος θα μπορεί να ζητήσει προκαταβολή σε ποσοστό 70% του αρχικού επιλέξιμου προϋπολογισμού παρεμβάσεων.

Προϋποθέσεις επιλεξιμότητας

Η κατοικία πρέπει επίσης να υφίσταται νόμιμα, να έχει καταταχθεί βάσει του Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης σε κατηγορία ίση ή χαμηλότερης της “Δ” και να μην έχει κριθεί κατεδαφιστέα.

Οι δαπάνες

Η συμμετοχή στο πρόγραμμα αφορά κύριες κατοικίες (μονοκατοικίες, πολυκατοικίες καθώς και μεμονωμένα διαμερίσματα) αλλά όχι και ιδιοκτησίες του κτιρίου που δεν χρησιμοποιούνται για κατοικία (π.χ. κατάστημα).

Συγκεκριμένα, το πρόγραμμα θα καλύπτει δαπάνες για:

1. Αντικατάσταση κουφωμάτων
2. Τοποθέτηση/ αναβάθμιση θερμομόνωσης
3. Αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης/ ψύξης
4. Σύστημα ZNX με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ)

Για να δείτε αναλυτικότερα το Πρόγραμμα πατήστε εδώ: https://exoikonomisi.ypen.gr/welcome

Η πλατφόρμα ξεκίνησε να λειτουργεί στις 27 Φεβρουαρίου. Όσοι προχώρησαν στη διόρθωση των στοιχείων των ακινήτων τους, δηλώνοντας εκ νέου τα πραγματικά τετραγωνικά μέτρα, απαλλάσσονται από τυχόν πρόστιμα και προσαυξήσεις για προγενέστερα έτη. Αντιθέτως, η χρέωση με τα επιπλέον ποσά δημοτικών φόρων και τελών θα αρχίσει να υπολογίζεται μόνο από την 1η Ιανουαρίου του 2020, ανεξάρτητα από τον χρόνο υποβολής της δήλωσης. 

Σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 3 της ΠΝΠ της 23ης Ιουνίου 2020 παρατείνεται η προθεσμία διόρθωσης των τετραγωνικών στους δήμους μέχρι 31.8.2020. Πιο συγκεκριμένα, θεσπίστηκε η ακόλουθη διάταξη: "Η προθεσμία του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 51 του ν. 4647/2019 (Α’ 204), η οποία παρατάθηκε με την παρ. 4 του άρθρου 10 της από 11.3.2020 Π.Ν.Π., που κυρώθηκε με τον ν. 4682/2020 (Α’ 76), παρατείνεται από τη λήξη της, έως τις 31.8.2020".

Για την ηλεκτρονική υποβολή αρχικής ή διορθωτικής δήλωσης της επιφάνειας ακινήτων στους δήμους της χώρας πατήστε εδώ: https://tetragonika.govapp.gr/

Προθεσμία τριών ακόμη μηνών έχουν οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων προκειμένου να κάνουν υπαγωγή του ακινήτου τους στον νόμο 4495/17, ώστε να διασφαλίσουν τις περιουσίες τους. Ειδικότερα, οι ιδιοκτήτες έχουν περιθώριο έως και τις 30 Σεπτεμβρίου.

Η παράταση αφορά όσους έχουν αυθαίρετα κατηγορίας 1 - 4 και μπορούν να τακτοποιηθούν με τις υπάρχουσες ευνοϊκές διατάξεις του 4495/17, ενώ δίνεται και μία τελευταία ευκαιρία για όσους ανήκουν στην 5^η κατηγορία, ώστε να μπουν στη ρύθμιση έως τις 30 Σεπτεμβρίου.

Οι πολύ σοβαρές αυθαιρεσίες αφορούν σε υπέρβαση τουλάχιστον κατά 40% στην κάλυψη και τη δόμηση ή καθ’ ύψος πάνω από 20%. Για αυτούς η ημερομηνία είναι καταληκτική, ενώ αμέσως μετά θα αναλάβουν ελεγκτές δόμησης.

Για τις τέσσερις πρώτες κατηγορίες αυθαιρέτων που δεν θα κάνουν υπαγωγή του ακινήτου τους τόσο στον ισχύοντα νόμο όσο και στη ρύθμιση που έφερε το υπουργείο Περιβάλλοντος, θα έρθουν αντιμέτωποι με έως και 40% προσαύξηση του προστίμου όταν θα πέσει η αυλαία υπαγωγής, η οποία θα γίνει μέσω της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτηρίου το 2025.

Συγκεκριμένα, οι πολίτες θα έχουν αύξηση προστίμου κατά 20% το πρώτο έτος και για κάθε επόμενο θα επιβαρύνονται με επιπλέον 5%.

Η τακτοποίηση θεωρείται ολοκληρωμένη μόνο όταν ο ιδιοκτήτης του ακινήτου έχει ολοκληρώσει την Ηλεκτρονική Ταυτότητα της ιδιοκτησίας του, δηλαδή η μη έκδοσή της θα ισοδυναμεί με μη τακτοποίηση της αυθαιρεσίας. Άρα, για τη μεταβίβαση του ακινήτου, προϋπόθεση είναι η τακτοποίηση και η έκδοση Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.

Τι θα κερδίσουν όσοι μπουν σε ρύθμιση μέχρι τέλος Σεπτεμβρίου:

• 100 δόσεις για την εξόφληση των προστίμων.
• Μείωση 20% σε όσους πληρώσουν εφάπαξ το πρόστιμο.
• Μείωση 10% σε όσους καταβάλλουν το 30% του προστίμου.
• Δόσεις με 50 ευρώ τον μήνα.
• Παράταση επιπλέον δύο ετών στην τακτοποίηση αυθαίρετων σε όσους αδυνατούν οικονομικά να πληρώσουν τα πρόστιμα.
• Μειωμένα παράβολα.
• Δυνατότητα νομιμοποίησης αυθαιρέτου σε εξ αδιαιρέτου οικόπεδο χωρίς τη συμφωνία όλων των συνιδιοκτητών.
• Νομιμοποίηση στα αυθαίρετα που ανεγέρθηκαν μεταξύ 1955 και 1975 με την καταβολή παραβόλου 250 ευρώ χωρίς την πληρωμή προστίμου.
• Πληρωμή του 15% του προστίμου για τα αυθαίρετα που έχουν κτιστεί από το 1975 έως το 1982.
• Πληρωμή του 60% του προστίμου για τα αυθαίρετα που έχουν κτιστεί από την 1/1/1983 έως την 1/1/1993.
• Πληρωμή του 80% του προστίμου για αυθαίρετες κατασκευές και αυθαίρετη αλλαγή χρήσης από την 1/1/1993 έως την 31/12/2003.
• Επιπλέον μείωση σε όσους έχουν μία και μοναδική κατοικία.

Παράβολα προστίμων

• 250 ευρώ για αυθαίρετη κατασκευή/χρήση μέχρι 100 τ.μ.
• 500 ευρώ για κτίριο/χρήση άνω των 100 τ.μ. και μέχρι 500 τ.μ.
• 1.000 ευρώ για κτίριο/χρήση άνω των 500 τ.μ. και μέχρι 2.000 τ.μ.
• 4.000 ευρώ για κτίριο/χρήση άνω των 2.000 τ.μ. και μέχρι 5.000 τ.μ.
• 10.000 ευρώ για κτίριο/χρήση μεγαλύτερα των 5.000 τ.μ.

Μειώσεις στα πρόστιμα για ειδικές κατηγορίες

1. Για ΑμεΑ που καταβάλλουν το 15%-20% του προστίμου ανάλογα με το ποσοστό αναπηρίας (για 80% και 67%) και το εισόδημα (με ατομικό εισόδημα έως 40.000 ευρώ ή οικογενειακό εισόδημα έως 60.000 για την πρώτη περίπτωση και 18.000 ή 24.000 αντίστοιχα για τη δεύτερη περίπτωση).
2. Για παλιννοστούντες ομογενείς και πολύτεκνους που καταβάλλουν το 20% του προστίμου οι πρώτοι και το 20%-50% οι δεύτεροι, ανάλογα με τις περιπτώσεις, π.χ.:
3. Τρίτεκνοι με ατομικό εισόδημα έως 25.000 ευρώ ή οικογενειακό εισόδημα έως 40.000 ευρώ καταβάλλουν ποσοστό 30% του προστίμου. Οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται και για τις μονογονεϊκές οικογένειες.
4. Πολύτεκνοι με ατομικό εισόδημα έως 40.000 ευρώ ή οικογενειακό εισόδημα έως 80.000 ευρώ, καταβάλλουν ποσοστό 20% του ενιαίου ειδικού προστίμου. Πολύτεκνοι με δευτερεύουσα κατοικία (επιφάνεια μικρότερη των 80 τ.μ.) καταβάλλουν 50% του προστίμου.
5. Εάν για την υπαγωγή αυθαίρετων ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες εργασίες στατικής ενίσχυσης με την εκπόνηση στατικής μελέτης, το ενιαίο ειδικό πρόστιμο μειώνεται κατά:

α) 60% σε περιοχές σεισμικής επικινδυνότητας 3,

β) 50% σε περιοχές σεισμικής επικινδυνότητας 2,

γ) 30% σε περιοχές σεισμικής επικινδυνότητας 1.

6. Μείωση 30% με 50% (ανάλογα με τα τετραγωνικά) θα ισχύσει για κτίσματα που ολοκλήρωσαν την ενεργειακή αναβάθμιση.

Επίσης, μειώνονται τα πρόστιμα για:

• Τα κτίσματα που δεν έχουν οικοδομική άδεια, αλλά έχουν υπερβάσεις δόμησης μικρότερες από 100 έως 500 τ.μ.
• Αυθαίρετα σε περιοχές εκτός σχεδίου και στις οποίες εκκρεμεί η έγκριση πολεοδομικής μελέτης
• Αυθαίρετα υπόγεια – εσωτερικούς εξώστες – σοφίτες
• Στάσιμους οικισμούς κάτω των 500 κατοίκων που δεν είναι παραλιακοί και κοντά σε χιονοδρομικά κέντρα και που έχουν κατασκευασθεί πριν από το 1993
• Δίνεται η δυνατότητα να μειωθεί κατά 20% η οφειλόμενη εισφορά ενός ιδιοκτήτη ακινήτου – για ακίνητα που μπαίνουν στο σχέδιο πόλης.

Τον Σεπτέμβριο θα έρθει το νέο πρόγραμμα «Εξοικονόμηση κατ’ Οίκον». Οι φετινοί δικαιούχοι του προγράμματος θα είναι περισσότεροι σε σχέση με τα προηγούμενα προγράμματα καθώς το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα μειώσει τις εισοδηματικές κατηγορίες από 7 σε 5, ενώ θα αυξηθεί το "ταβάνι" των οικονομικών κριτηρίων – πράγμα που σημαίνει ότι πλέον και η μεσαία τάξη θα μπορεί να προχωρήσει σε παρεμβάσεις.

Στο προηγούμενο πρόγραμμα, ιδιοκτήτες κατοικιών με ατομικό εισόδημα έως και 10.000 ευρώ ετησίως ή οικογενειακό εισόδημα έως και 20.000 ευρώ λάμβαναν ποσοστό επιδότησης εργασιών έως και 70%. Αντίστοιχα, οι τελικοί δικαιούχοι με ατομικό ετήσιο εισόδημα έως 40.000 και οικογενειακό έως 50.000 ευρώ λάμβαναν προνομιακό δάνειο για το 100% του κόστους των εργασιών. Αυτό που τώρα θα αλλάξει είναι η αύξηση του ανώτατου εισοδήματος των ιδιοκτητών που κρίνονται δικαιούχοι των επιδοτήσεων, ενώ εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει ακόμα και τα 70.000 ευρώ.

Τι αλλαγές θα έχει το πρόγραμμα

Το υπουργείο Περιβάλλοντος, σε μια προσπάθεια να εντάξει και άλλους δικαιούχους, θα μειώσει τις εισοδηματικές κατηγορίες από 7 σε 5 και ταυτόχρονα θα αυξήσει το… ταβάνι των εισοδημάτων, με επικρατέστερο ποσό αυτό των 70.000 ευρώ. Παράλληλα, θα δοθεί ένα μπόνους έως και 15% στις κατηγορίες με χαμηλές ενεργειακές κατηγορίες Η και Ζ, οι οποίες είναι οι παλαιές κατοικίες προ του 1980 και θα γίνει διεύρυνση των επιλέξιμων παρεμβάσεων. Δηλαδή πέρα από κουφώματα, θέρμανση κ.λπ., το υπουργείο εξετάζει να χρηματοδοτηθούν και άλλες κατηγορίες όπως τα φωτοβολταϊκά, καθώς και άλλα «πράσινα» εργαλεία.

Το υπουργείο επεξεργάζεται παράλληλα και τους τρόπους με τους οποίους θα επιδοτηθούν ενεργειακά κατοικίες που κατασκευάστηκαν πριν από δεκαετίες και υστερούν τόσο σε εξοικονόμηση όσο και σε ενεργειακή απόδοση.

Για τον δεύτερο κύκλο: «Πράσινο φως» σε επιπλέον 5.799 αιτήσεις

Την υπαγωγή άλλων 5.799 αιτήσεων στο Β’ κύκλο του προγράμματος «Εξοικονόμηση κατ’ Οίκον ΙΙ» ενέκρινε η επενδυτική επιτροπή του Ταμείου «Εξοικονομώ ΙΙ», που συνεδρίασε υπό την προεδρία της γενικής γραμματέως Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, Αλεξάνδρας Σδούκου.

Οι αιτήσεις σχετίζονται με επενδύσεις συνολικού ύψους 103,5 εκατ. ευρώ, από τα οποία η δημόσια δαπάνη (επιχορήγηση και δάνειο) ανέρχεται σε 82,3 εκατ. ευρώ.

Μέχρι σήμερα, στο Β’ κύκλο έχουν υπαχθεί 21.160 αιτήσεις και έχουν ολοκληρωθεί 707 έργα, συνολικού προϋπολογισμού 6,3 εκατ. ευρώ.

Ακόμα, η επιτροπή ενέκρινε την υπαγωγή μικρού αριθμού αιτήσεων στον Α’ κύκλο του προγράμματος. Ο συνολικός αριθμός των αιτήσεων σε υπαγωγή για τον εν λόγω κύκλο ανέρχεται μέχρι σήμερα σε 42.680, που αντιστοιχούν σε παρεμβάσεις συνολικού προϋπολογισμού 637,1 εκατ. ευρώ. Η αναλογούσα δημόσια δαπάνη (επιχορήγηση και δάνειο) ανέρχεται σε 459,9 εκατ. ευρώ.

1. Ποιες εργασίες καλύπτονται;

Οι εργασίες που καλύπτουν τα αντίστοιχα προγράμματα και από το φθινόπωρο αναμένεται να διευρυνθούν και άλλο είναι:

• Αντικατάσταση κουφωμάτων
• Τοποθέτηση συστημάτων σκίασης
• Τοποθέτηση θερμομόνωσης στο κτιριακό κέλυφος, συμπεριλαμβανομένου του δώματος/ στέγης και της πιλοτής
• Αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης
• Αναβάθμιση συστήματος παροχής ζεστού νερού χρήσης

2. Ποια ακίνητα είναι επιλέξιμα;

Επιλέξιμες για συμμετοχή στο πρόγραμμα κατοικίες είναι οι μονοκατοικίες, οι πολυκατοικίες και τα διαμερίσματα.

3. Ποιες είναι οι βασικές προϋποθέσεις για να επιλεγεί μια κατοικία;

• Να χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία
• Να υφίσταται νόμιμα, χωρίς αυθαίρετες κατασκευές/χρήσεις και να μην έχει κριθεί κατεδαφιστέα
• Να έχει καταταχθεί βάσει του Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης σε κατηγορία ίση ή χαμηλότερης της “Δ”

4. Θερμομόνωση γίνεται μόνο στην ταράτσα ή και σε κατοικία που έχει στέγη;

Το πρόγραμμα επιδοτεί:

• Εξωτερική θερμομόνωση δώματος. Θερμομόνωση κάτω από μη θερμομονωμένη στέγη
• Θερμομόνωση κελύφους, εξωτερικής τοιχοποιίας, δαπέδου επί πιλοτής ή μη θερμαινόμενου χώρου με επικάλυψη με συνθετικό επίχρισμα
• Θερμομόνωση κελύφους, εξωτερικής τοιχοποιίας, δαπέδου επί πιλοτής ή μη θερμαινόμενου χώρου με επικάλυψη με ελαφρά πετάσματα

5. Τι επιδοτείται για τη θέρμανση;
   • Η εγκατάσταση νέου ή αντικατάσταση υφιστάμενου συστήματος θέρμανσης με καινούργιο σύστημα πετρελαίου/φυσικού αερίου/υγραερίου/βιομάζας/αντλίας θερμότητας
   • Η εγκατάσταση/αντικατάσταση αφορά στον ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό του λεβητοστασίου στο σύνολό του και του δικτύου διανομής
   • Ότι σχετίζεται με τη αυτοματοποίηση της εγκατάστασης, π.χ. χρονοδιακόπτης, ηλεκτροβάνα, κυκλοφορητής κ.λπ. καθώς και οι εργασίες για την αναβάθμιση της παροχής για την εγκατάσταση αντλίας θερμότητας

Δημοσιεύθηκε το ΦΕΚ 1843/Β'/13.05.2020 - Νέα απόφαση Έγκρισης εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας του άρθρου 29 Ν. 4495/17. Εκδόθηκε η Αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/43266/1174 

«Εργασίες για τις οποίες απαιτείται Έγκριση Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας (ΕΕΔΜΚ) και απαιτούμενα δικαιολογητικά για την χορήγησή της» σε αντικατάσταση της 69701/4461/12-10-2018 απόφασης του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Διαδικασία έγκρισης και απαιτούμενα δικαιολογητικά για εργασίες για τις οποίες απαιτείται Έγκριση Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας….» (ΕΕΔΜΚ) ΦΕΚ Β΄ 4520.

Δείτε την απόφαση εδώ:  http://portal.tee.gr/portal/page/portal/TEE/MyTEE/adeies/nomothesia/2020-05-13_YA-fek-B1843_mikriklimaka.pdf

Βασικά σημεία της συγκεκριμένης απόφασης αποτελούν τόσο η τροποποίηση κατηγοριών οικοδομικών εργασιών για τις οποίες απαιτείται η έκδοση ΕΕΔΜΚ, όσο και προσθήκη νέων περιπτώσεων.

Αναλυτικότερα, οι τροποποιούμενες διατάξεις έχουν ως ακολούθως:

• Πέρα από τις εσωτερικές διαρρυθμίσεις, υπό προϋποθέσεις, προβλέπεται πλέον η ΕΕΔΜΚ για εργασίες αλλαγής χρήσης για τις οποίες δεν απαιτείται η έκδοση οικοδομικής αδείας, όταν, δηλαδή, δεν επέρχεται αλλαγή προς το δυσμενέστερο, στα στοιχεία του διαγράμματος κάλυψης ή στα φορτία σχεδιασμού της στατικής μελέτης ή δε θίγονται τα στοιχεία του φέροντος οργανισμού ή δεν αλλάζουν οι μηχανολογικές εγκαταστάσεις ως προς τις διελεύσεις τους από άλλους ορόφους ή κοινόχρηστους χώρους,
• Συμπληρώνεται στο αντίστοιχο άρθρο του Νόμου 4495/2017 η περίπτωση ΕΕΔΜΚ για διενέργεια δοκιμαστικών τομών στο έδαφος για γεωτεχνικές έρευνες σύμφωνα με τον αντισεισμικό κανονισμό, πέρα των διερευνητικών αρχαιολογικών τομών, εργασία όμως που προβλεπόταν στην καταργούμενη υπουργική απόφαση,
• Καταργείται η περίπτωση της προσθήκης επιφάνειας εμβαδού έως πέντε (5) τ.μ., αποκλειστικά για λόγους υγιεινής και χρήσης σε συγκεκριμένες περιπτώσεις κτιρίων (υφισταμένων προ της 31-12-83, σε στάσιμους οικισμούς, σε οικισμούς προ του 1923 ή κάτω των 2000 κατοίκων).

Ενώ προστίθενται οι εξής περιπτώσεις:

• Διαχωρισμός οριζόντιων ιδιοκτησιών,
• Εγκατάσταση ηχοπετασμάτων (για απόσβεση θορύβου από μηχανήματα κλιματισμού) σε ειδικά κτίρια,
• τοποθέτηση προκατασκευασμένων αιθουσών νηπιαγωγείων (περιλαμβανομένων των εργασιών διαμόρφωσης για την τοποθέτησή τους) εκτός παραδοσιακών οικισμών για συγκεκριμένη χρονική διάρκεια,
• Κατασκευές εντός οικοπέδου-γηπέδου για τη δημιουργία χώρων εισόδου στα οικόπεδα και γήπεδα, όταν λόγω γεωμετρίας δεν εμπίπτουν στην περίπτωση εργασιών για τις οποίες δεν απαιτείται οικοδομική άδεια,
• Εγκατάσταση Μικρών και Μεγάλων Πράσινων Σημείων με τις τυχόν απαιτούμενες κτιριακές υποδομές (οριοθετημένοι και διαμορφωμένοι χώροι για την προώθηση της ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίηση), Να διευκρινισθεί πως με τον τελευταίο περιβαλλοντικό Νόμο 4685/2020 ορίζονται ανώτατα όρια επιφανειών υποστηρικτικών κτισμάτων αναλόγως την περίπτωση για τα οποία ισχύει η κατά παρέκκλιση έκδοση ΕΕΔΜΚ.

Εκδόθηκε το ΦΕΚ Β 1843/13-05-2020, σύμφωνα με το οποίο καθορίζονται οι εργασίες για τις οποίες απαιτείται Έγκριση Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας (ΕΕΔΜΚ) και απαιτούμενα δικαιολογητικά για την χορήγησή της» σε αντικατάσταση της 69701/4461/12-10-2018 απόφασης του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Διαδικασία έγκρισης και απαιτούμενα δικαιολογητικά για εργασίες για τις οποίες απαιτείται Έγκριση Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας (ΕΕΔΜΚ) καθώς και συμπλήρωση της εργασίας α. και τροποποίηση της εργασίας κη. της παρ. 2 του άρθρου 29 του ν. 4495/2017» (ΦΕΚ Β 4520).

Δείτε το ΦΕΚ εδώ: Αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/ 43266/1174/2020 – ΦΕΚ Β 1843/13-05-2020

Σε ποια κτίρια επιτρέπεται η έκδοση Έγκρισης Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας

α)    Σε κτίρια νομίμως υφιστάμενα, σε κτίρια ή τμήματα κτιρίων τα οποία έχουν εξαιρεθεί της κατεδάφισης ή έχουν υπαχθεί σε οποιονδήποτε νόμο εξαίρεσης από την κατεδάφιση ή τακτοποίησης ή ρύθμισης αυθαίρετων κατασκευών, καθώς και σε οικόπεδα ή γήπεδα εφόσον:

αα)   Δεν παραβιάζονται οι πολεοδομικές διατάξεις,

ββ)   Τα οικόπεδα, τα γήπεδα ή τα κτίσματα, στα όποια εκτελούνται, δεν βρίσκονται σε δάσος, ρέμα, αιγιαλό ή παραλία, σε καθορισμένο αρχαιολογικό χώρο όπου απαγορεύεται η δόμηση, σε περιοχή απολύτου προστασίας, σε εγκεκριμένο κοινόχρηστο χώρο της πόλης ή του οικισμού, σε κτίρια που είναι στατικά επικίνδυνα, πριν αρθεί η επικινδυνότητα, σε τμήμα κτιρίου που έχει κατασκευαστεί μετά τη θεσμοθέτηση παρόδιας στοάς και εμπίπτει σε αυτήν, παρά το όριο διεθνών, εθνικών, επαρχιακών, δημοτικών ή κοινοτικών οδών εντός ζώνης πλάτους πενήντα τοις εκατό (50%) των οριζόμενων από τη νομοθεσία για την ασφάλεια της υπεραστικής συγκοινωνίας.

β)    Σε ρυμοτομούμενα κτίρια επιτρέπεται μόνο για τις εκ του νόμου επιτρεπόμενες εργασίες σε αυτά.

Εργασίες για τις οποίες απαιτείται Έγκριση Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας (Ε.Ε.Δ.Μ.Κ.)

α)   Δοκιμαστικές τομές του εδάφους και εκσκαφή ύστερα από έγγραφο της αρχαιολογικής υπηρεσίας εκτός εάν η έγκριση οι δοκιμαστικές τομές του εδάφους διενεργούνται από τις αρμόδιες Υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, καθώς για εργασίες που απαιτούνται για γεωτεχνικές έρευνες σύμφωνα με τον ΕΑΚ 2003

β)   Τοποθέτηση προκατασκευασμένων κατοικιών, για κάλυψη στεγαστικών αναγκών μειονεκτικών και ειδικών ομάδων πληθυσμού

γ)    Αντλητικές εγκαταστάσεις και κτίσματα με τις απολύτως απαραίτητες διαστάσεις για τη στέγασή τους

δ)   Κατασκευή υπόγειων εγκαταστάσεων νεκροταφείων

ε)    Εγκατάσταση προσωρινών κατασκευών

στ) Κατασκευή ανελκυστήρα

ζ)    Κοπή δένδρων μέσα σε εγκεκριμένα ρυμοτομικά σχέδια, Ζ.Ο.Ε., καθώς και σε οικισμούς

η)   Υπόγειοι σταθμοί διανομής ή μέτρησης και ρύθμισης φυσικού αερίου

θ)   Τοποθέτηση ικριωμάτων

ι)    Τοποθέτηση εργοταξιακών οικίσκων

 ια) Εκσκαφές καναλιών οδεύσεως καλωδίων εντός των γηπέδων ή οικοπέδων πρατηρίων υγρών καυσίμων για την εγκατάσταση των συστημάτων εισροών-εκροών

ιβ)   Εργασίες εξωτερικών χρωματισμών ή αντικατάσταση κιγκλιδωμάτων ή επισκευή επιχρισμάτων ή επισκευή όψεων, με χρήση ικριωμάτων

 ιγ) Επένδυση όψεων και αντικατάσταση υαλοπετασμάτων, με χρήση ικριωμάτων

ιδ)   Κατασκευή πέργκολας επιφάνειας άνω των πενήντα (50) τ.μ. σε ακάλυπτους χώρους, προκήπια, βεράντες ισογείων και κατασκευή πέργκολας σε δώματα, υπαίθριους χώρους και ανοιχτούς εξώστες ανεξαρτήτως επιφάνειας

ιε)   Τοποθέτηση ασκεπούς δεξαμενής νερού ή πισίνας, μέγιστης επιφάνειας πενήντα (50) τ.μ., τύπου compa.

ιστ) Αγωγοί αερισμού και λοιπές εγκαταστάσεις

ιζ)    Εσωτερικές διαρρυθμίσεις, καθώς και εργασίες αλλαγής χρήσης για τις οποίες σύμφωνα με το άρθρο 5 του ν. 4067/2012, όπως ισχύει, δεν απαιτείται η έκδοση οικοδομικής αδείας, με την προϋπόθεση ότι δεν θίγονται τα στοιχεία του φέροντος οργανισμού του κτιρίου και δεν μεταβάλλονται προς το δυσμενέστερο τα φορτία και η κατηγορία σεισμικής σπουδαιότητας σύμφωνα με τον ΕΑΚ.

ιη)   Κατασκευή φυτεμένων δωμάτων και φυτεμένων επιφανειών

ιθ)   Τοποθέτηση εξωτερικής θερμομόνωσης ή παθητικών ηλιακών συστημάτων στις εξωτερικές όψεις

κ)    Συντήρηση και επισκευή στεγών με χρήση ικριωμάτων

κα) Απλή περιτοίχιση από λιθοδομή μέχρι ύψους ενός (1,00) μέτρου ή περίφραξη από ελαφρύ υλικό γηπέδων σε εκτός σχεδίου περιοχές και σε οικισμούς χωρίς σχέδιο πόλης

κβ) Περίφραξη με πρόχειρη κατασκευή, όπως συρματόπλεγμα, σε οικόπεδα μη ρυμοτομούμενα σε εντός σχεδίου περιοχές

κγ)   Κατασκευή μιας και μόνο λιθόκτιστης αποθήκης ανά καλλιεργούμενο αγρόκτημα, με επιφάνεια μέχρι δεκαπέντε (15) τετραγωνικά μέτρα και συνολικό ύψος με τη στέγη έως και τρία (3,00) μέτρα, ύστερα από έγκριση της αρμόδιας Διεύθυνσης Γεωργίας

κδ) Κατασκευή εστιών και φούρνων με τις καπνοδόχους τους, για επαγγελματική χρήση

κε)   Κατασκευή τζακιών με τις καπνοδόχους τους σε οριζόντιες ιδιοκτησίες με χρήση κατοικίας

κστ) Ανακατασκευή στέγης

κζ)   Λειτουργική συνένωση χώρων

κθ)  Τοποθέτηση κεραιών, πλην κεραιών λήψης ραδιοτηλεοπτικού σήματος, καθώς και κεραιών ραδιοεπικοινωνίας και κινητής τηλεφωνίας

λ)    Εγκατάσταση αυτόνομου συστήματος θέρμανσης

λα) Στέγαστρα και προστεγάσματα, υπό προϋποθέσεις

λβ)  Επεμβάσεις στις όψεις κτιρίων για την τροποποίηση ή τη διάνοιξη νέων ανοιγμάτων, όπου επιτρέπεται

λγ)   Πρόχειρες ξύλινες κατασκευές βοηθητικής χρήσης έως 8 τ.μ. και μεγίστου ύψους 2,50 μέτρων, που τοποθετούνται στον ακάλυπτο χώρο

λδ)  Εργασίες εγκατάστασης φ/β συστημάτων

λε)   Εργασίες εγκατάστασης ανεμογεννητριών

λστ)           Διαχωρισμός οριζόντιων ιδιοκτησιών

λζ)   Εγκατάσταση κατασκευών αντιθορυβικής προστασίας (ηχοπετάσματα) σε δώματα ή σε ακάλυπτους χώρους υφιστάμενων ειδικών κτιρίων, με σκοπό την απόσβεση ήχων που προέρχονται από μηχανήματα κλιματισμού

λη) Τοποθέτηση προκατασκευασμένων αιθουσών νηπιαγωγείων, εκτός παραδοσιακών οικισμών για την εφαρμογή της δίχρονης προσχολικής υποχρεωτικής εκπαίδευσης της παρ. 12 του άρθρου 220 του ν. 4610/2019, εκτός παραδοσιακών οικισμών. Η τοποθέτηση των παραπάνω αιθουσών ισχύει για τέσσερα (4) έτη από τη διοικητική παραλαβή της αίθουσας προς χρήση από τον οικείο Δήμο με δυνατότητα παράτασης για δύο (2) ακόμη έτη. Στις εργασίες, περιλαμβάνονται και οι απαραίτητες για την τοποθέτηση των αιθουσών διαμορφώσεις του εδάφους. Μετά το πέρας της ανωτέρω προθεσμίας, ο Δήμος υποχρεούται στην άμεση απομάκρυνση των αιθουσών, η υλοποίηση της οποίας καλύπτεται από την χορηγηθείσα έγκριση, μετά από σχετική έγγραφη ενημέρωση της αρμόδιας ΥΔΟΜ,

λθ) Κατασκευές εντός οικοπέδου-γηπέδου για τη δημιουργία χώρων εισόδου στα οικόπεδα και γήπεδα που δεν εμπίπτουν στην περ. ιη της παρ.1 του άρθρου 30 του ν. 4495/2017,

μ) Εγκατάσταση Μικρών και μεγάλων Πράσινων Σημείων του άρθρου 44 Α του ν. 4042/2012 (Α΄ 24), συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής υποστηρικτικών κτισμάτων τους, καθώς και άλλων τυχόν απαιτούμενων εργασιών.

Εργασίες για τις οποίες δεν απαιτείται Οικοδομική Άδεια ή Έγκριση Εργασιών Μικρής Κλίμακας

Σύμφωνα με το άρθρο 30 του Ν.4495/2017 και όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 100 του Ν.4685/2020:

Δεν απαιτείται οικοδομική άδεια ούτε έγκριση εργασιών μικρής κλίμακας για τις εξής εργασίες, με την επιφύλαξη των ειδικών διατάξεων που αφορούν την περιοχή ή το κτίριο:

α)    Εργασίες εσωτερικών χρωματισμών, μικρών επισκευών θυρών και παραθύρων ή μεμονωμένων επισκευών για λόγους χρήσης και υγιεινής,

β)    Μικρής έκτασης εσωτερικές επισκευές ή διασκευές που δεν μεταβάλλουν τη φέρουσα κατασκευή του κτιρίου, καθώς και κατασκευές που απαιτούνται για τη μετακίνηση ή την κάθε μορφής εξυπηρέτηση των ατόμων με αναπηρία ή εμποδιζόμενων ατόμων. Δεν συμπεριλαμβάνεται η κατασκευή ανελκυστήρα της παρ. 2 του άρθρου 27 του ν. 4067/2012,

γ)     Εξωτερικοί χρωματισμοί ή αντικατάσταση κιγκλιδωμάτων ή επισκευή επιχρισμάτων ή επισκευή όψεων χωρίς χρήση ικριωμάτων,

δ)    Συντήρηση, επισκευή, διασκευή ή και τμηματική αντικατάσταση εγκαταστάσεων και αγωγών κτιρίων,

ε)     Αντικατάσταση εσωτερικών ή εξωτερικών κουφωμάτων και υαλοπινάκων στο ίδιο άνοιγμα,

στ)  Συντήρηση και επισκευή στεγών ή δωμάτων χωρίς χρήση ικριωμάτων,

ζ)     Μικρές διαμορφώσεις του εδάφους μέχρι συν/πλην 0,80 μ. από το φυσικό έδαφος,

η)    Τοποθέτηση κλιματιστικών και επιτοίχιων λεβήτων αερίου για θέρμανση και παραγωγή ζεστού νερού χρήσης σε υφιστάμενα κτίρια, σύμφωνα με την παρ. 10 του άρθρου 16 του ν. 4067/2012, εγκατάσταση συστοιχίας επιτοίχιων λεβήτων αερίου για θέρμανση ή παραγωγή ζεστού νερού χρήσης σε ισόγειους υπαίθριους χώρους κατοικιών, εγκατάσταση συστημάτων τροφοδοσίας, ρύθμισης και μέτρησης φυσικού αερίου, όπως ρυθμιστές, μετρητές και παροχετευτικοί αγωγοί, εγκατάσταση συστημάτων Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Αποδοτικότητας (Σ.Η.Θ.Υ.Α.), υπέργειων σταθμών διανομής ή μέτρησης και ρύθμισης φυσικού αερίου, σύμφωνα με το άρθρο 17 του ν. 4067/2012,

θ)    Τοποθέτηση ηλιακών θερμοσιφώνων, σύμφωνα με τις παραγράφους 2β και 2γ του άρθρου 19 του ν. 4067/2012,

ι)      Εργασίες τοποθέτησης παθητικών ηλιακών συστημάτων ή αντικατάστασης εξωτερικών κουφωμάτων ή τοποθέτησης ή αντικατάστασης καμινάδων στις εξωτερικές όψεις υφιστάμενων κτιρίων, χωρίς χρήση ικριωμάτων, στο πλαίσιο του προγράμματος «Εξοικονόμηση κατ’ οίκον», καθώς και εργασίες τοποθέτησης παθητικών ηλιακών συστημάτων ή αντικατάστασης εξωτερικών κουφωμάτων ή τοποθέτησης ή αντικατάστασης καμινάδων στις εξωτερικές όψεις υφιστάμενων κτιρίων χωρίς χρήση ικριωμάτων,

ια)  Τοποθέτηση ή εγκατάσταση εξοπλισμού σε κτίρια, όπως ντουλάπες και γλάστρες, αλλαγή, τοποθέτηση ή και αφαίρεση διαχωριστικών στοιχείων εξωστών, καθώς και τοποθέτηση μικρής έκτασης μόνιμων διακοσμητικών και χρηστικών στοιχείων, όπως αγάλματα, σιντριβάνια, εικονοστάσια, πάγκοι και τραπέζια, ή πρόχειρων καταλυμάτων ζώων επιφάνειας έως τρία (3) τ.μ. σε ακαλύπτους χώρους οικοπέδων και γηπέδων,

ιβ)  Κατασκευή εστιών, φούρνων και τζακιών με τις καπνοδόχους τους σε ακάλυπτους χώρους οικοπέδων ή γηπέδων, με την προϋπόθεση ότι υπάρχει κτίριο με χρήση κατοικίας, καθώς και σε κτίριο που διαθέτει οικοδομική άδεια ή υφίσταται νόμιμα, εφόσον δε θίγονται τα φέροντα στοιχεία του κτιρίου με χρήση κατοικίας και με την προϋπόθεση ότι αποτελούν ανεξάρτητες, μεμονωμένες κατοικίες με αυτοτελή φέροντα οργανισμό

ιγ)  Κατασκευή πέργκολας με ή χωρίς προσωρινά σκίαστρα επιφανείας έως πενήντα (50) τ.μ., σε ακάλυπτους χώρους, προκήπια και βεράντες ισογείων, εφόσον δεν απαγορεύεται από ειδικές διατάξεις που ισχύουν στην περιοχή,

ιδ) Κατασκευές, όπως σκάλες, κεκλιμένα επίπεδα (ράμπες), αντηρίδες και πεζούλια σε ακαλύπτους χώρους οικοπέδων και γηπέδων,

ιε)    Τοποθέτηση προσωρινών σκιάστρων, περσίδων, προστεγασμάτων και τεντών,

ιστ) Διάστρωση δαπέδου ακάλυπτου χώρου, με την προϋπόθεση ότι αυτή δεν υπερβαίνει το 1/3 του ακάλυπτου χώρου,

ιζ)    Διαμόρφωση εδάφους έως 0,80 μ. από το φυσικό έδαφος για λόγους βελτίωσης του φυσικού του ανάγλυφου, με χρήση φυσικών ασύνδετων υλικών, όπως χώμα και λιθοδομή χωρίς κονίαμα, χωρίς αλλοίωση της γενικής φυσικής γεωμορφολογίας του, της φυσικής κλίσης απορροής των ομβρίων υδάτων και των σταθμών αφετηρίας μέτρησης των υψομέτρων,

ιη)  Κατασκευές εντός οικοπέδου-γηπέδου για τη δημιουργία χώρων εισόδου στα οικόπεδα και γήπεδα, ύψους έως δυόμισι (2,50) μ., πλάτους έως δυόμισι (2,50) μ. βάθους έως ένα (1.00) μ.,

ιθ)  Κατασκευές για την τοποθέτηση μετρητών ηλεκτρικού ρεύματος στα όρια των οικοπέδων γηπέδων ή εντός ακάλυπτων χώρων αυτών, σύμφωνα με τις ισχύουσες προδιαγραφές.

ικ)    Φωτοβολταϊκά συστήματα πάνω σε κτίρια και για ισχύ συστημάτων έως και 100kW.

κα) Κατασκευές υπόγειων βάσεων από οπλισμένο σκυρόδεμα για την έδραση ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού κάθε είδους, η εγκατάσταση επ’ αυτών του αντίστοιχου ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού, καθώς και οι κατασκευές των συνοδών έργων εντός κάθε τύπου και κατηγορίας υπαίθριων Υποσταθμών του Συστήματος Μεταφοράς και του Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας, υφισταμένων ή νέων, που σε κανένα σημείο δεν υπερβαίνουν τα 0,50 μ. από την τελικά διαμορφωμένη στάθμη εδάφους και για τις οποίες διατίθεται στατική μελέτη εγκεκριμένη από τον φορέα υλοποίησης.

Τριάδι
Τριάδι, Θεσσαλονίκης

Τριώροφη μεζονέτα, με αποθηκευτικούς χώρους στο υπόγειο, κήπο και περίφραξη

Φιλοθέη
Νέα Ραιδεστός, Θεσσαλονίκης